Được mệnh danh là thủ phủ của xe điện châu Á, thậm chí toàn cầu, liệu có phải thành phố nào ở Trung Quốc cũng ngập tràn taxi điện hay không?

Nhắc đến taxi điện, không thể không nhắc đến Trung Quốc, đất nước gần như mở đầu cho thị trường xe dịch vụ thuần điện trên thế giới. Xe điện tại Trung Quốc bùng nổ ở nhiều nhóm xe, từ xe gia đình tới xe chạy dịch vụ hay xe tải nhỏ. 

1. Những thành phố taxi chạy xăng sắp "tuyệt chủng"

Theo thống kê của TechCrunch, tại thành phố Thâm Quyến, hơn 99% taxi đã được chuyển đổi sang xe thuần điện. Đây cũng là thành phố có tỷ lệ chuyển đổi taxi điện nhiều nhất ở đất nước tỷ dân, đầu tàu của giấc mơ điện hóa ngành dịch vụ taxi Trung Quốc. 

Ngoài Thâm Quyến, Bắc Kinh hay Thượng Hải cũng đã hoàn thành chuyển đổi dàn xe dịch vụ, gồm taxi hay xe bus sang thuần điện. 

Câu chuyện bắt đầu từ đầu năm 2017, khi chương trình kiểm soát ô nhiễm không khí được áp dụng. Đây cũng là lúc chính quyền các thành phố này "thay máu" hơn 70.000 taxi chạy xăng, chuyển sang xe điện.

Ngoài các thành phố hay thủ đô, Thái Nguyên (Taiyuan), một thành phố nhỏ ở Sơn Tây cũng đã chuyển toàn bộ taxi sang thuần điện từ 2016. Dù quy mô có thể nhỏ hơn các tỉnh lớn hay thủ đô, nhưng đây vẫn là một trong những thành phố có tỷ lệ chuyển đổi taxi điện hơn 90%.

BYD e6 - mẫu taxi điện đầu tiên xuất hiện tại Thâm Quyến. Ảnh: Rodney Charles LHuillier.

Tại Trung Quốc, ngành công nghiệp ôtô ảnh hưởng đến mỗi khu vực khác nhau. Ví dụ, BAIC chiếm lĩnh Bắc Kinh, SAIC nắm giữ Thượng Hải hay BYD là "bá chủ công nghiệp" của Thâm Quyến. Vì vậy, không ngoa khi gọi sự thành công trong việc chuyển hóa taxi điện tại Thâm Quyến nhờ vào BYD. 

Còn với các thành phố du lịch trung tâm, thủ đô, chính quyền địa phương cũng đưa ra chính sách ưu tiên chuyển hóa taxi sang xe điện. 

Tại Bắc Kinh, tài xế lái taxi điện được nhận thêm khoảng 3.000 NDT/tháng nhằm bù đắp thời gian, chi phí sạc pin. Chương trình sạc trợ giá cũng được áp dụng với taxi điện vào khung giờ nhất định. 

Trong khi đó, số lượng xe xăng đăng ký mới mỗi năm bị giới hạn, không được ưu tiên cấp phép, đăng ký dịch vụ, giới hạn khung giờ hoạt động tại khu trung tâm. 

Tuy nhiên, không phải toàn bộ Trung Quốc đều được bao phủ bởi taxi điện. 

2. Không phải tất cả đều là taxi điện

Ngoài Bắc Kinh, Thượng Hải hay Thâm Quyến, thực tế tỷ lệ chuyển đổi taxi điện tại các thành phố còn lại ở Trung Quốc không hoàn toàn cao. 

Ví dụ ở Trung Khánh, chính quyền khu vực này thúc đẩy taxi năng lượng mới, đồng nghĩa với xe điện, xe hybrid, PHEV hay EREV (hybrid mở rộng phạm vi hoạt động). 

Tại thành phố du lịch Trùng Khánh, theo thống kê của iChongqing, tỷ lệ phủ của taxi điện chỉ khoảng 40% so với tổng lượng taxi hoạt động.

Taxi xănqg - điện hoạt động song song ở các thành phố vừa và nhỏ tại Trung Quốc. Ảnh minh họa: S.T/Reddit.

Chính quyền Trung Khánh không tập trung thúc đẩy xe điện, mà đang hỗ trợ hạ tầng, xây dựng các trạm hoán đổi pin nhanh, nhằm khuyến khích chuyển đổi từng bước thay vì cấm ngay lập tức. 

Ở một số khu vực, việc chuyển đổi taxi sang thuần điện cũng không thể được áp dụng hoàn toàn do ảnh hưởng từ hãng xe "trị vì" ở đó. 

Như đã nói, mỗi tỉnh tại Trung Quốc là địa bàn của một tập đoàn ôtô. Và với những thành phố đang thúc đẩy kinh tế bởi hãng xe xăng hay hybrid, việc hoàn toàn điện hóa là khó có thể diễn ra. 

Ví dụ tại Vu Hồ - thủ phủ của tập đoàn Chery, xe hybrid hay PHEV sẽ được đẩy mạnh, thay vì xe thuần điện. 

Nhìn chung, mô hình taxi điện của Trung Quốc cho thấy sự chuyển đổi không chỉ đến từ công nghệ mà còn từ sự đồng hành khăng khít giữa chính sách và các hãng xe nội địa. 

Trong khi những thành phố như Thâm Quyến hay Bắc Kinh đã tiến tới kỷ nguyên thuần điện, thì những khu vực như Trùng Khánh lại chọn hướng đi thực tế hơn bằng cách hỗ trợ đa dạng các dòng xe năng lượng mới.