Số người trên xe nhiều hơn thiết kế tiềm ẩn nguy cơ tai nạn, khó thoát hiểm và làm tăng thương vong khi xảy ra sự cố.

Vừa qua, lực lượng CSGT tại Đà Nẵng phát hiện một xe giường nằm chạy tuyến Quảng Trị - Đà Nẵng chở 53 hành khách dù xe chỉ được phép chở 38 người, vượt quá 15 người so với thiết kế. Nhiều năm qua, những ngày nghỉ lễ, tình trạng nhồi nhét khách tới gấp rưỡi, gấp đôi so với thiết kế của xe lại tái diễn. Điều này không chỉ vi phạm quy định vận tải mà còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ nghiêm trọng đối với an toàn của hành khách.

1. Nguy cơ tai nạn tăng cao

Khi xe chở quá số người theo thiết kế, tổng khối lượng của phương tiện tăng lên đáng kể. Khối lượng lớn hơn đồng nghĩa với quán tính của xe cũng tăng, khiến việc tăng tốc, giảm tốc và đặc biệt là phanh xe trở nên khó khăn hơn. Trong các tình huống cần xử lý khẩn cấp như phanh gấp hoặc tránh chướng ngại vật, xe quá tải sẽ cần quãng đường phanh dài hơn so với xe chở đúng tải. Điều này làm giảm khả năng kiểm soát của tài xế và làm tăng nguy cơ xảy ra va chạm.

Bên cạnh đó, tải trọng vượt quá thiết kế còn gây áp lực lớn lên các bộ phận quan trọng của xe như hệ thống treo, lốp và hệ thống phanh. Khi phải hoạt động dưới tải trọng lớn trong thời gian dài, các bộ phận này có thể bị mài mòn nhanh hơn hoặc hoạt động kém hiệu quả. Ví dụ, lốp xe chịu áp lực lớn hơn bình thường có thể nóng lên nhanh, làm tăng nguy cơ nổ lốp, nhất là khi xe di chuyển trên quãng đường dài hoặc trong điều kiện nhiệt độ cao.

Ngoài ra, khi xe chở quá đông người, hành khách có thể phải ngồi hoặc nằm chen chúc, chiếm lối đi. Điều này không chỉ làm phân bố tải trọng trong xe trở nên không đồng đều, mà còn khiến trọng tâm của xe có thể thay đổi trong quá trình di chuyển. Sự thay đổi này có thể làm xe mất ổn định, tăng nguy cơ trượt bánh hoặc lật khi xe vào cua.

2. Hành khách đối mặt nguy hiểm lớn nếu xảy ra sự cố

Xe khách 38 chỗ ở Nghệ An chở gần 100 người trên cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ - Ninh Bình năm 2021. Ảnh: Sơn Ngọc 

Không chỉ làm tăng nguy cơ xảy ra tai nạn, việc chở quá số khách còn có thể tăng mức độ thương vong khi tai nạn xảy ra. Trong điều kiện xe quá tải, nhiều hành khách nằm hoặc ngồi chen chúc, chiếm cả lối đi hoặc các khoảng trống giữa các giường. Những vị trí này không trang bị dây an toàn hay điểm tựa ổn định. Khi xe xảy ra va chạm hoặc phanh gấp, hành khách dễ va đập vào thành xe, ghế hoặc vào những người xung quanh, dẫn đến nguy cơ chấn thương cao hơn.

Bên cạnh đó, khi số lượng hành khách vượt quá thiết kế, không gian di chuyển trong xe bị thu hẹp đáng kể. Lối đi giữa các hàng ghế bị chiếm bởi người hoặc hành lý, khiến việc di chuyển trong xe trở nên khó khăn. Trong tình huống khẩn cấp như tai nạn, cháy nổ hoặc xe bị lật, hành khách khó có thể nhanh thoát khỏi xe, và gây ra tình trạng hỗn loạn, tăng nguy cơ thương vong.

Mật độ hành khách quá đông cũng khiến công tác cứu hộ trở nên khó khăn hơn khi tai nạn xảy ra. Trong không gian chật hẹp với nhiều người chen chúc, lực lượng cứu hộ sẽ mất nhiều thời gian hơn để xác định vị trí nạn nhân và đưa họ ra ngoài. Sự chậm trễ này có thể làm tăng nguy cơ thương vong, đặc biệt trong những tình huống khẩn cấp cần được xử lý nhanh chóng.

Để giảm nguy cơ phải đi xe chở quá số người, khách nên chủ động đặt vé trước ở những nhà xe cam kết không chở quá số người quy định. Nếu phải bắt xe vãng lai, nên từ chối với những xe đã hết ghế, hoặc tài xế chủ động bắt thêm khách để nhồi nhét dọc đường.