Cơ quan kiểm định ôtô lý giải đạp hết ga khi chạy không tải cũng tương tự đạp nửa vòng ga nhưng có tải khi chạy trên đường.

Mới đây, Hiệp hội Vận tải ôtô Việt Nam đã kiến nghị Cục Đăng kiểm khi kiểm định khí thải với xe diesel thế hệ cũ, chỉ nên đạp ga tối đa nửa hành trình, tương đương 2.000-3.000 vòng/phút, vì đây là mức phổ biến khi tham gia giao thông. Hiệp hội này cho rằng, xe đời cũ không có công nghệ hạn chế vòng tua không tải, chất lượng cũng thấp hơn xe đời mới, nên khi đạp hết ga có thể dẫn tới hư hỏng động cơ.

Trả lời vấn đề này, ngày 24/3, Cục Đăng kiểm Việt Nam cho rằng đang có sự nhầm lẫn về mặt kỹ thuật giữa hai trạng thái vận hành của xe: có tải (lưu thông) và không tải (khi kiểm định). Khi xe chở nặng hoặc leo dốc, dù người lái chỉ đạp khoảng nửa hành trình ga, hệ thống phun nhiên liệu vẫn phải tăng mạnh để thắng lực cản, khiến phát sinh nhiều khói đen.

Trong khi đó, tại trạm đăng kiểm, xe ở trạng thái không tải, động cơ không chịu lực cản nên chỉ cần lượng nhiên liệu nhỏ cũng đạt 2.000-3.000 vòng/phút, dẫn tới khí thải "sạch" hơn thực tế. Vì vậy, việc sử dụng cách đo nửa ga là không có cơ sở khoa học và không có tiêu chuẩn quốc tế nào áp dụng như vậy.

Cục Đăng kiểm nhấn mạnh, mục tiêu của kiểm định là phát hiện các lỗi kỹ thuật, bao gồm cả những thời điểm động cơ phát thải cao nhất. Nếu chỉ giữ ga ở mức trung bình, hệ thống bơm cao áp sẽ không bao giờ hoạt động ở trạng thái cung cấp nhiên liệu tối đa, khiến kết quả đo không phản ánh đúng tình trạng xe khi vận hành thực tế.

Cơ quan quản lý cũng cảnh báo, nếu lấy mốc kiểm tra ở dải vòng tua thấp, có thể bỏ sót nhiều phương tiện đã hư hỏng hệ thống kim phun, bơm cao áp... từ đó làm sai lệch kết quả và ảnh hưởng đến mục tiêu bảo vệ môi trường theo Quyết định 43/2025 của Thủ tướng.

Đăng kiểm xe tại Hà Nội. Ảnh: Phạm Chiểu

Liên quan ý kiến cho rằng xe diesel đời cũ không có hệ thống giới hạn tốc độ, Cục Đăng kiểm cho biết nhận định này không chính xác. Đặc thù của mọi động cơ diesel là điều khiển tốc độ qua lượng nhiên liệu phun, khác với động cơ xăng là điều tiết thông qua bướm ga (lượng không khí).

Tất cả động cơ diesel đều được trang bị bộ điều tốc (governor). Bộ phận này tự động điều chỉnh, cắt giảm nhiên liệu khi động cơ đạt ngưỡng vòng tua tối đa, đảm bảo an toàn theo thiết kế của nhà sản xuất.

Về yêu cầu chủ xe ký cam kết khi kiểm định khí thải, Cục Đăng kiểm Việt Nam cho biết đây không phải là yêu cầu bắt buộc mà mang tính tự nguyện của chủ xe và chỉ là giải pháp tạm thời, áp dụng với trường hợp nghi ngờ số vòng quay thực tế của động cơ có thể vượt quá giới hạn thiết kế, trong khi cơ sở đăng kiểm chưa có đủ dữ liệu đối chiếu từ nhà sản xuất. Nếu có căn cứ cho thấy vòng quay thực tế vượt quá thiết kế, đăng kiểm viên sẽ từ chối kiểm định khí thải, kể cả khi chủ xe muốn ký giấy cam kết.

Từ 1/3, các trung tâm đăng kiểm áp dụng quy trình kiểm định khí thải ôtô nghiêm ngặt hơn theo lộ trình mới, yêu cầu nhiều phương tiện, nhất là ôtô diesel, phải đáp ứng tiêu chuẩn cao hơn.