Thị trường nội địa hạ nhiệt buộc các thương hiệu ôtô Trung Quốc phải thay đổi chiến lược tăng trưởng, đẩy mạnh xuất khẩu để tìm kiếm sự ổn định.

Ngành công nghiệp xe điện của Trung Quốc ngày càng hướng ra ngoài biên giới khi tăng trưởng thị trường nội địa bắt đầu chậm lại. Vào tháng 2, BYD đã vượt một cột mốc mang tính biểu tượng khi xuất khẩu khoảng 100.600 xe ra nước ngoài, chiếm khoảng 53% tổng doanh số trong tháng. Lần đầu tiên, xuất khẩu vượt lượng xe giao trong nước.

Sự thay đổi này không phải ngẫu nhiên. Cuộc chiến giá cả, biên lợi nhuận thu hẹp và chi tiêu thận trọng hơn trong nước đã buộc các nhà sản xuất phải xem xét lại giai đoạn tăng trưởng tiếp theo của họ sẽ đến từ đâu.

Great Wall Motor cũng đang trải qua tình huống tương tự. Trong số khoảng 72.600 xe bán ra trong tháng 2, hơn 42.600 chiếc được giao ở nước ngoài.

Cho đến gần đây, thị trường nội địa khổng lồ của Trung Quốc đã hấp thụ phần lớn sản lượng của ngành. Giờ đây, cán cân đang thay đổi. Các nhà sản xuất ôtô từng gần như chỉ tập trung vào thị trường nội địa đang xây dựng tương lai của họ ở thị trường nước ngoài.

Những chiếc xe Chery xuất khẩu tại cảng biển ở tỉnh Giang Tô, Trung Quốc, ngày 12/1. Ảnh: AFP

Xuất khẩu không còn là hoạt động kinh doanh phụ mà đã đang nhanh chóng trở thành yếu tố then chốt trong chiến lược. Dữ liệu ngành cho thấy các nhà sản xuất ôtô Trung Quốc đã xuất khẩu hơn 2,6 triệu xe ra nước ngoài năm 2025.

Sự mở rộng này cho thấy khả năng kiểm soát chi phí tốt, chuỗi cung ứng pin đã hoàn thiện và khả năng mở rộng sản xuất nhanh chóng. Tại nhiều thị trường mới nổi, xe điện Trung Quốc được định giá cạnh tranh, mang lại cho họ lợi thế rõ rệt so với các đối thủ đã có chỗ đứng trên thị trường.

Trong khi đó, những khó khăn trong nước khiến việc kinh doanh ở thị trường nội địa ngày càng trở nên khó khăn. Các ưu đãi của chính phủ đã giảm, cạnh tranh ngày càng gia tăng, và người mua đang có cách tiếp cận thận trọng hơn đối với các giao dịch mua lớn.

Khi giá cả ổn định và giai đoạn áp dụng sớm đã lắng xuống, tốc độ tăng trưởng doanh số trong nước đã chậm lại. Các công ty vốn quen với nhu cầu khổng lồ của Trung Quốc đối với xe năng lượng mới cần tìm kiếm các nguồn cầu mới ở những nơi khác.

Đông Nam Á, Mỹ Latinh và Trung Đông đã trở thành những mục tiêu quan trọng. Tại một số quốc gia như Thái Lan, các thương hiệu xe điện Trung Quốc đã chuyển mình từ những người chơi nhỏ lẻ thành những đối thủ cạnh tranh đáng gờm chỉ trong vài năm. Các thị trường này có xu hướng có rào cản thương mại thấp hơn và đang chứng kiến sự quan tâm ngày càng tăng đối với các loại xe giá rẻ, phát thải thấp. Sự kết hợp đó đã tạo ra không gian cho sự tăng trưởng bùng nổ.

Tuy nhiên, vẫn có những rủi ro liên quan đến việc đẩy mạnh xuất khẩu. Căng thẳng thương mại ở châu Âu và Bắc Mỹ đã dẫn đến thuế quan cao hơn và các quy định nghiêm ngặt hơn. Điều đó làm giảm biên lợi nhuận và gây khó khăn cho việc lập kế hoạch dài hạn. Các nhà sản xuất ôtô đang phản ứng bằng cách đầu tư vào các nhà máy ở nước ngoài, mạng lưới phân phối và dịch vụ hậu mãi nhằm đảm bảo vị thế lâu dài thay vì chỉ là những đợt tăng trưởng doanh số ngắn hạn.

Ở Đông Nam Á, một làn sóng nhà máy mới sẽ bắt đầu sản xuất xe điện Trung Quốc vào năm 2026, khi các hãng Trung Quốc xây dựng các dây chuyền lắp ráp trên khắp khu vực trong một nỗ lực rộng lớn hơn nhằm mở rộng ra nước ngoài, theo Straits Times.

BYD dự kiến bắt đầu sản xuất tại nhà máy mới ở Indonesia vào quý đầu tiên năm 2026, và tại một nhà máy lắp ráp ở Malaysia vào cuối năm, bổ sung vào nhà máy hiện có ở Thái Lan và một nhà máy nhỏ hơn ở Campuchia.

Chery, được cho là sẽ mở một nhà máy tại Việt Nam vào nửa cuối năm 2026. Hãng cũng đặt mục tiêu hoàn thành việc xây dựng một cơ sở sản xuất mới tại Malaysia vào năm 2026, chuyên sản xuất xe điện, xe hybrid và xe chạy xăng truyền thống.

Hai hãng này nằm trong số các nhà sản xuất xe điện Trung Quốc đang tăng cường mở rộng hoạt động sản xuất tại Đông Nam Á, khi các chính phủ trong khu vực thu hút đầu tư để thúc đẩy ngành công nghiệp ôtô của họ.